{"id":1257,"date":"2025-06-15T04:59:30","date_gmt":"2025-06-15T04:59:30","guid":{"rendered":"https:\/\/devdesarrollos.wpenginepowered.com\/?p=1257"},"modified":"2026-04-15T21:41:58","modified_gmt":"2026-04-15T21:41:58","slug":"lobo-gris-mexicano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/lobo-gris-mexicano\/","title":{"rendered":"Lobo Gris Mexicano"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content_no_spaces&#8221; equal_height=&#8221;yes&#8221; bg_type=&#8221;bg_color&#8221; bg_color_value=&#8221;#F1EFEF&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1754995597100{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-header-container&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1767776193583{padding-top: 15px !important;padding-right: 15px !important;padding-bottom: 15px !important;padding-left: 15px !important;background-color: #A49C8A !important;}&#8221; offset=&#8221;vc_col-xs-12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<div class=\"badge-gm-internal\">\n<div class=\"box-container\"><span class=\"eyebrow\">CONOCE<\/span><span class=\"kicker\">GRANDES<br \/>\nHISTORIAS<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1754996644306{padding-top: 26px !important;padding-right: 10px !important;padding-bottom: 26px !important;padding-left: 10px !important;}&#8221; offset=&#8221;vc_col-xs-12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;subtitle-gm-internal-pages&#8221;]Actualidad[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;48px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767776184073{margin-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-title-nota&#8221;]<span style=\"color: #545859;\">Salvando las huellas del tiempo<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767776173960{margin-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-subtitle-nota&#8221;]<span style=\"color: #a49c8a;\">Lobo Gris Mexicano<\/span>[\/vc_column_text][vc_separator color=&#8221;black&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1759383905542{padding-top: 16px !important;}&#8221;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1751436538037{background-color: #FFFFFF00 !important;}&#8221;][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243; offset=&#8221;vc_col-lg-4 vc_col-md-6&#8243;][vc_hoverbox image=&#8221;838&#8243; primary_title=&#8221;&#8221; hover_title=&#8221;&#8221; hover_background_color=&#8221;custom&#8221; css_animation=&#8221;none&#8221; hover_custom_background=&#8221;#787F3D&#8221; el_class=&#8221;.altura1 .vc-hoverbox-inner&#8221;]<span class=\"gm-letra-hover\">El Lobo Gris Mexicano es una de las subespecies m\u00e1s amenazadas del lobo gris, y la m\u00e1s peque\u00f1a. Su presencia indica salud en los ecosistemas en los que habita<\/span>[\/vc_hoverbox][\/vc_column_inner][vc_column_inner el_class=&#8221;video-rounded&#8221; width=&#8221;1\/3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1754999750820{background-color: #FFFFFF00 !important;}&#8221; offset=&#8221;vc_col-lg-4 vc_col-md-6&#8243;]\n\t\t\t\t<p class=\"rs-p-wp-fix\"><\/p>\n\t\t\t\t<sr7-module data-alias=\"ranchoeluno-1\" data-id=\"28\" id=\"SR7_28_1\" class=\"rs-ov-hidden\" data-version=\"6.7.38\">\n\t\t\t\t\t<sr7-adjuster><\/sr7-adjuster>\n\t\t\t\t\t<sr7-content>\n\t\t\t\t\t\t<sr7-slide id=\"SR7_28_1-104\" data-key=\"104\">\n\t\t\t\t\t\t<\/sr7-slide>\n\t\t\t\t\t\t<sr7-slide id=\"SR7_28_1-109\" data-key=\"109\">\n\t\t\t\t\t\t<\/sr7-slide>\n\t\t\t\t\t<\/sr7-content>\n\t\t\t\t<\/sr7-module>\n\t\t\t\t<script>\n\t\t\t\t\tSR7.PMH ??={}; SR7.PMH[\"SR7_28_1\"] = {cn:100,state:false,fn: function() { if (_tpt!==undefined && _tpt.prepareModuleHeight !== undefined) {  _tpt.prepareModuleHeight({id:\"SR7_28_1\",el:[620,620,620,620,620],type:'standard',shdw:'0',gh:[620,620,620,620,620],gw:[350,350,350,350,350],vpt:['-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px'],size:{fullWidth:false, fullHeight:false},mh:'0',onh:0,onw:0,bg:{color:'{\"orig\":\"transparent\",\"type\":\"solid\",\"string\":\"transparent\"}'}});   SR7.PMH[\"SR7_28_1\"].state=true;} else if(SR7.PMH[\"SR7_28_1\"].cn-->0)\tsetTimeout( SR7.PMH[\"SR7_28_1\"].fn,19);}};SR7.PMH[\"SR7_28_1\" ].fn();\n\t\t\t\t<\/script>\n[\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243; offset=&#8221;vc_col-lg-4 vc_col-md-6&#8243;][vc_hoverbox image=&#8221;837&#8243; primary_title=&#8221;&#8221; hover_title=&#8221;&#8221; hover_background_color=&#8221;custom&#8221; css_animation=&#8221;none&#8221; hover_custom_background=&#8221;#787F3D&#8221; el_class=&#8221;.altura1 .vc-hoverbox-inner&#8221;]<span class=\"gm-letra-hover\">Contribuye a regular las poblaciones de herb\u00edvoros, evitando la sobreexplotaci\u00f3n de vegetaci\u00f3n y manteniendo el equilibrio en los ecosistemas<\/span>[\/vc_hoverbox][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_empty_space height=&#8221;10px&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;2\/3&#8243;]\n\t\t\t\t<p class=\"rs-p-wp-fix\"><\/p>\n\t\t\t\t<sr7-module data-alias=\"ranchoelunohorizontal-1\" data-id=\"30\" id=\"SR7_30_2\" class=\"rs-ov-hidden\" data-version=\"6.7.38\">\n\t\t\t\t\t<sr7-adjuster><\/sr7-adjuster>\n\t\t\t\t\t<sr7-content>\n\t\t\t\t\t\t<sr7-slide id=\"SR7_30_2-106\" data-key=\"106\">\n\t\t\t\t\t\t<\/sr7-slide>\n\t\t\t\t\t\t<sr7-slide id=\"SR7_30_2-111\" data-key=\"111\">\n\t\t\t\t\t\t<\/sr7-slide>\n\t\t\t\t\t<\/sr7-content>\n\t\t\t\t<\/sr7-module>\n\t\t\t\t<script>\n\t\t\t\t\tSR7.PMH ??={}; SR7.PMH[\"SR7_30_2\"] = {cn:100,state:false,fn: function() { if (_tpt!==undefined && _tpt.prepareModuleHeight !== undefined) {  _tpt.prepareModuleHeight({id:\"SR7_30_2\",el:[420,420,768,960,720],type:'standard',shdw:'0',gh:[420,420,420,420,420],gw:[780,780,780,780,780],vpt:['-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px&#039;,&#039;-100px'],size:{fullWidth:false, fullHeight:false},mh:'0',onh:0,onw:0,bg:{color:'{\"orig\":\"transparent\",\"type\":\"solid\",\"string\":\"transparent\"}'}});   SR7.PMH[\"SR7_30_2\"].state=true;} else if(SR7.PMH[\"SR7_30_2\"].cn-->0)\tsetTimeout( SR7.PMH[\"SR7_30_2\"].fn,19);}};SR7.PMH[\"SR7_30_2\" ].fn();\n\t\t\t\t<\/script>\n[\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_hoverbox image=&#8221;839&#8243; primary_title=&#8221;&#8221; hover_title=&#8221;&#8221; hover_background_color=&#8221;custom&#8221; css_animation=&#8221;none&#8221; hover_custom_background=&#8221;#787F3D&#8221; el_class=&#8221;.altura2 .vc-hoverbox-inner&#8221;]<span class=\"gm-letra-hover\">Est\u00e1 activo durante el d\u00eda y tambi\u00e9n en la noche. Se comunica mediante aullidos audibles hasta 2 km, usados para marcar territorio y mantener contacto con la manada<\/span>[\/vc_hoverbox][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;50px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767855636204{margin-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-title-nota&#8221;]<span style=\"color: #a49c8a;\">Acerca del Lobo Gris Mexicano<\/span>[\/vc_column_text][vc_separator color=&#8221;custom&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1759384138190{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-bottom: 15px !important;}&#8221; accent_color=&#8221;#545859&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-subtitle-nota-rale&#8221;]<span style=\"color: #545859;\">El Lobo Gris Mexicano estuvo muy cerca de desaparecer: fue exterminado en la mayor parte de su territorio y fue catalogado como \u201cprobablemente extinto en vida silvestre\u201d. En Estados Unidos, por ejemplo, no quedaba un solo ejemplar y en el noroeste de M\u00e9xico sobreviv\u00edan apenas unos cuantos en zonas remotas. Ante esta situaci\u00f3n, se cre\u00f3 el Programa Binacional M\u00e9xico\u2013Estados Unidos para la Conservaci\u00f3n del Lobo Gris Mexicano, un esfuerzo conjunto de autoridades ambientales, cient\u00edficos y unidades especializadas para evitar su extinci\u00f3n y lograr su reintroducci\u00f3n a vida libre. Dentro de este programa destacan las Unidades de Manejo para la Conservaci\u00f3n de la Vida Silvestre (UMA), instalaciones autorizadas para resguardar, reproducir, adaptar y preparar ejemplares antes de ser liberados.<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-texto-nota-rale&#8221;]Desde 2013, Grupo M\u00e9xico opera la UMA Buenavista del Cobre, en Cananea, Sonora, la cual se ha consolidado como el principal centro de preliberaci\u00f3n del pa\u00eds: 51 ejemplares han sido atendidos en sus instalaciones y 25 lobos preparados ah\u00ed han sido liberados en vida silvestre. Adem\u00e1s, 23 ejemplares han nacido en estas instalaciones, hecho que ha resultado fundamental para que la especie pasara de la categor\u00eda \u201cProbablemente extinta en vida silvestre\u201d a \u201cEn peligro de extinci\u00f3n\u201d, para convertir los esfuerzos en uno de los mayores logros de conservaci\u00f3n registrados en norteam\u00e9rica durante las \u00faltimas d\u00e9cadas.[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;50px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row full_width=&#8221;stretch_row&#8221; bg_type=&#8221;bg_color&#8221; bg_color_value=&#8221;#F8F7F4&#8243;][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;35px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-title-nota&#8221;]<span style=\"color: #a49c8a; text-transform: none;\">Testimonios<\/span>[\/vc_column_text]<style type=\"text\/css\" data-type=\"the7_shortcodes-inline-css\">.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div {\n  width: 36px;\n  height: 36px;\n  border-radius: 500px;\n}\n.dt-arrow-border-on.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:not(:hover):before {\n  border-width: 0px;\n}\n.dt-arrow-hover-border-on.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:hover:after {\n  border-width: 0px;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-prev {\n  top: 50%;\n  transform: translateY(calc(-50% + 0px));\n  left: -43px;\n}\n@media all and (-ms-high-contrast: none) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-prev {\n    transform: translateY(-50%);\n    margin-top: 0px;\n  }\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-prev i {\n  padding: 0px 0px 0px 0px;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-next {\n  top: 50%;\n  transform: translateY(calc(-50% + 0px));\n  right: -43px;\n}\n@media all and (-ms-high-contrast: none) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-next {\n    transform: translateY(-50%);\n    margin-top: 0px;\n  }\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div.owl-next i {\n  padding: 0px 0px 0px 0px;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav i {\n  font-size: 36px;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:not(:hover) i,\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:not(:hover) i:before {\n  color: #585757;\n  background: none;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:hover i,\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.owl-carousel .owl-nav div:hover i:before {\n  color: #585757;\n  background: none;\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dots {\n  top: calc(100% + 10px);\n  left: 50%;\n  transform: translateX(calc(-50% + 0px));\n}\n@media all and (-ms-high-contrast: none) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dots {\n    transform: translateX(-50%);\n    margin-left: 0px;\n  }\n}\n.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot {\n  width: 10px;\n  height: 10px;\n  margin: 0 8px;\n}\n.bullets-scale-up.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):not(:hover) span {\n  background: #7C7C7C;\n}\n.bullets-scale-up.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span,\n.bullets-scale-up.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active span {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.bullets-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):not(:hover) span {\n  background: #7C7C7C;\n}\n.bullets-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.bullets-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active span {\n  box-shadow: 0 0 0 2px #C2C2C2;\n}\n.bullets-fill-in.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):not(:hover) span {\n  box-shadow: inset 0 0 0 2px #7C7C7C;\n}\n.bullets-fill-in.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span {\n  box-shadow: inset 0 0 0 2px #C2C2C2;\n}\n.bullets-fill-in.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active span {\n  box-shadow: inset 0 0 0 20px #C2C2C2;\n}\n.bullets-small-dot-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):not(:hover) span {\n  background: #7C7C7C;\n}\n.bullets-small-dot-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span,\n.bullets-small-dot-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active span {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.bullets-small-dot-stroke.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active {\n  box-shadow: 0 0 0 2px #C2C2C2;\n}\n.bullets-ubax.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot span {\n  background: #7C7C7C;\n}\n.bullets-ubax.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot.active span {\n  border-color: #C2C2C2;\n}\n.bullets-ubax.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.bullets-etefu.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot span {\n  background: #7C7C7C;\n}\n.bullets-etefu.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot:not(.active):hover span {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.bullets-etefu.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot span:before {\n  background: #C2C2C2;\n}\n.accent-gradient .bullets-etefu.carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 .owl-dot span:before {\n  background: #C2C2C2;\n}\n@media screen and (max-width: 778px) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.hide-arrows .owl-nav a {\n    display: none;\n  }\n}\n@media screen and (max-width: 778px) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.reposition-arrows .owl-nav div.owl-prev {\n    top: 50%;\n    transform: translateY(calc(-50% + 0px));\n    left: 10px;\n  }\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.reposition-arrows .owl-nav div.owl-next {\n    top: 50%;\n    transform: translateY(calc(-50% + 0px));\n    right: 10px;\n  }\n}\n@media screen and (max-width: 778px) and all and (-ms-high-contrast: none) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.reposition-arrows .owl-nav div.owl-prev {\n    transform: translateY(-50%);\n    margin-top: 0px;\n  }\n}\n@media screen and (max-width: 778px) and all and (-ms-high-contrast: none) {\n  .carousel-shortcode.carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17.reposition-arrows .owl-nav div.owl-next {\n    transform: translateY(-50%);\n    margin-top: 0px;\n  }\n}<\/style><div class=\"owl-carousel carousel-shortcode dt-owl-carousel-call carousel-shortcode-id-41efe562a642dd859978a3b35c38ff17 bullets-small-dot-stroke reposition-arrows arrows-bg-off dt-arrow-border-on dt-arrow-hover-border-on disable-arrows-hover-bg arrows-hover-bg-off  \" data-scroll-mode=\"1\" data-col-num=\"1\" data-wide-col-num=\"1\" data-laptop-col=\"1\" data-h-tablet-columns-num=\"1\" data-v-tablet-columns-num=\"1\" data-phone-columns-num=\"1\" data-auto-height=\"true\" data-col-gap=\"30\" data-stage-padding=\"0\" data-speed=\"600\" data-autoplay=\"false\" data-autoplay_speed=\"6000\" data-arrows=\"true\" data-bullet=\"true\" data-next-icon=\"icon-ar-021-r\" data-prev-icon=\"icon-ar-021-l\">[vc_row_inner][vc_column_inner el_class=&#8221;.testimonios&#8221; width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751524320189{padding-top: 50px !important;padding-right: 50px !important;padding-bottom: 50px !important;padding-left: 50px !important;background-color: #FFFFFF !important;}&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1776126325873{margin-bottom: 0px !important;}&#8221;]<\/p>\n<div class=\"blockPhrase\">\n<div class=\"testimonio\">\n<p><img decoding=\"async\" class=\"quote-testimonio\" src=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/icono-comillasverde.png\" alt=\"icon\" \/><\/p>\n<h3 class=\"text-testimonio\"><em>El seguimiento del comportamiento de los lobos y su adaptaci\u00f3n al medio natural es clave para reintroducir a una especie que ha sido considerada extinta en la naturaleza por m\u00e1s de 40 a\u00f1os\u201d<\/em><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"autorBlock\">\n<h3 class=\"autor\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #a49c8a;\">Fausto Armenta Nieblas<\/span><\/h3>\n<div>\n<h3 class=\"infoAutor\">Jefe de Servicios M\u00e9dicos Veterinarios en la UMA Buenavista del Cobre<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751523017313{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_single_image image=&#8221;844&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; css=&#8221;&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner][vc_column_inner el_class=&#8221;.testimonios&#8221; width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751524569376{padding-top: 50px !important;padding-right: 50px !important;padding-bottom: 50px !important;padding-left: 50px !important;background-color: #FFFFFF !important;}&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1776126356715{margin-bottom: 0px !important;}&#8221;]<\/p>\n<div class=\"blockPhrase\">\n<div class=\"testimonio\">\n<p><img decoding=\"async\" class=\"quote-testimonio\" src=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/icono-comillasverde.png\" alt=\"icon\" \/><\/p>\n<h3 class=\"text-testimonio\"><em>Tuvimos tres liberaciones y Grupo M\u00e9xico tuvo mucho que ver con que fueran posibles, brindaron el apoyo necesario para lograrlo. Actualmente el programa tiene grandes retos (\u2026) pero ya hay lobos naciendo en la naturaleza\u201d<\/em><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"autorBlock\">\n<h3 class=\"autor\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #a49c8a;\">Ernesto Enkerlin<\/span><\/h3>\n<div>\n<h3 class=\"infoAutor\">Titular por designaci\u00f3n presidencial de la Comisi\u00f3n Nacional de \u00c1reas Naturales Protegidas (2001-2010)<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751523017313{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_single_image image=&#8221;845&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; css=&#8221;&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner][vc_column_inner el_class=&#8221;.testimonios&#8221; width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751524581449{padding-top: 50px !important;padding-right: 50px !important;padding-bottom: 50px !important;padding-left: 50px !important;background-color: #FFFFFF !important;}&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1776126368171{margin-bottom: 0px !important;}&#8221;]<\/p>\n<div class=\"blockPhrase\">\n<div class=\"testimonio\">\n<p><img decoding=\"async\" class=\"quote-testimonio\" src=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/icono-comillasverde.png\" alt=\"icon\" \/><\/p>\n<h3 class=\"text-testimonio\"><em>Es importante que instituciones p\u00fablicas y privadas, como Grupo M\u00e9xico, que tienen un inter\u00e9s en la conservaci\u00f3n de esta, y otras especies, puedan colaborar entre s\u00ed para lograr la recuperaci\u00f3n\u201d<\/em><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"autorBlock\">\n<h3 class=\"autor\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #a49c8a;\">Dr. Fernando Gual Sill <\/span><\/h3>\n<div>\n<h3 class=\"infoAutor\">SEDEMA, Direcci\u00f3n General de Zool\u00f3gicos y Conservaci\u00f3n de la Fauna Silvestre<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751523017313{padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_single_image image=&#8221;846&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; css=&#8221;&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]<\/div>[vc_empty_space height=&#8221;100px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content_no_spaces&#8221; equal_height=&#8221;yes&#8221; bg_type=&#8221;bg_color&#8221; bg_color_value=&#8221;#A49C8A&#8221;][vc_column width=&#8221;2\/5&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1767857230883{background-image: url(https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/H59I9180-scaled-1.jpg?id=1282) !important;background-position: center !important;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;}&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;3\/5&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1759386537093{padding-top: 0px !important;}&#8221;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1759386608280{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_column_inner el_class=&#8221;gm-container-padded-row&#8221; width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_empty_space height=&#8221;45px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767857261226{margin-bottom: 64px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-subtitle-programas-rale gm-color-white&#8221;]Conservaci\u00f3n del lobo gris mexicano[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_separator color=&#8221;white&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1759386618786{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_column_inner el_class=&#8221;gm-container-padded-row&#8221; width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3 class=\"programas-subtitle\">La UMA Buenavista del Cobre<\/h3>\n<div class=\"texto\">\n<p><span class=\"text-body-nota\">Desde 2014, la UMA Buenavista del Cobre es una de las pocas instalaciones en M\u00e9xico donde se realizan labores de preparaci\u00f3n de los ejemplares para ser liberados en sus h\u00e1bitats originales. Con sus 83 hect\u00e1reas de extensi\u00f3n, es considerada la m\u00e1s importante del pa\u00eds por el Comit\u00e9 Binacional M\u00e9xico-EUA y el programa Saving Animals From Extinction (SAFE), gracias a su vegetaci\u00f3n natural y condiciones \u00f3ptimas para la preservaci\u00f3n.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_separator color=&#8221;white&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1759386624043{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_column_inner el_class=&#8221;gm-container-padded-row&#8221; width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3 class=\"programas-subtitle\">Manejo veterinario especializado y reintroducci\u00f3n:<\/h3>\n<p><span class=\"text-body-nota\">Debido a la importancia y al valor gen\u00e9tico de la especie, Grupo M\u00e9xico realiza cuidados m\u00e9dicos exhaustivos a los lobos nacidos en la UMA, incluyendo vacunaci\u00f3n, desparasitaci\u00f3n, registro de peso, colocaci\u00f3n de microchips de identificaci\u00f3n y collares antipulgas, entre otros.<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_separator color=&#8221;white&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1759386632271{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221;][vc_column_inner el_class=&#8221;gm-container-padded-row&#8221; width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3 class=\"programas-subtitle\">Retos de conservaci\u00f3n en M\u00e9xico<\/h3>\n<div class=\"texto\">\n<p><span class=\"text-body-nota\">El 92% de las \u00c1reas Naturales Protegidas (ANP) en M\u00e9xico son comunidades, ejidos y particulares, lo que complica las labores de conservaci\u00f3n, ya que su \u00e9xito depende de la tolerancia y coexistencia entre el Lobo Gris Mexicano y otros usuarios de la tierra.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"text-body-nota\">Actualmente, hay lobos en libertad en Chihuahua y bosques nacionales de EE.UU., gracias a los esfuerzos de la UMA, la Comisi\u00f3n Nacional de \u00c1reas Naturales Protegidas (CONANP), la Secretar\u00eda de Medio Ambiente y Recursos Naturales (SEMARNAT), m\u00e9dicos veterinarios y especialistas en el Lobo Gris Mexicano.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row full_width=&#8221;stretch_row&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1751610362160{background-color: #1D293E !important;}&#8221;][vc_column css=&#8221;.vc_custom_1759387480745{padding-top: 0px !important;}&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;3\/4&#8243;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767857095676{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 40px !important;padding-bottom: 50px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-text-bg-blue&#8221;]Gracias a estas acciones, la UMA Buenavista del Cobre se ha consolidado como un referente nacional e internacional en la recuperaci\u00f3n del Lobo Gris Mexicano. Este compromiso ha sido reconocido con la certificaci\u00f3n emitida por Wildlife Habitat Council (hoy Tandem Global), que acredita las buenas pr\u00e1cticas y est\u00e1ndares de conservaci\u00f3n implementados en este espacio.[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space]<div id=\"ultimate-video-891169e283083bff9\" class=\"ult-video  ult-adjust-bottom-margin ultimate-video-891169e283083bff9 ultv-9514 \"><div class=\"ultv-video ultv-aspect-ratio-16_9 ultv-subscribe-responsive-none\" data-videotype=\"uv_iframe\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ultv-video__outer-wrap\" data-autoplay=\"0\" data-device=\"false\"  data-iconbg=\"#3A3A3A\" data-overcolor=\"\" data-defaultbg=\"#1f1f1e\" data-defaultplay=\"defaulticon\"><div class=\"ultv-video__play\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/8qy8ZK9Xn98?rel=0&#038;start&#038;end&#038;controls=1&#038;mute=0&#038;modestbranding=0&#038;autoplay=1\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" class=\"ultv-video__thumb\" src=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Lobo-Horizontal_Compressed_v1_104_layer.jpeg\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ultv-video__play-icon  ultv-animation-none\" style=\"width:75px\"><svg height=\"100%\" version=\"1.1\" viewBox=\"0 0 68 48\" width=\"100%\"><path class=\"ultv-youtube-icon-bg\" d=\"m .66,37.62 c 0,0 .66,4.70 2.70,6.77 2.58,2.71 5.98,2.63 7.49,2.91 5.43,.52 23.10,.68 23.12,.68 .00,-1.3e-5 14.29,-0.02 23.81,-0.71 1.32,-0.15 4.22,-0.17 6.81,-2.89 2.03,-2.07 2.70,-6.77 2.70,-6.77 0,0 .67,-5.52 .67,-11.04 l 0,-5.17 c 0,-5.52 -0.67,-11.04 -0.67,-11.04 0,0 -0.66,-4.70 -2.70,-6.77 C 62.03,.86 59.13,.84 57.80,.69 48.28,0 34.00,0 34.00,0 33.97,0 19.69,0 10.18,.69 8.85,.84 5.95,.86 3.36,3.58 1.32,5.65 .66,10.35 .66,10.35 c 0,0 -0.55,4.50 -0.66,9.45 l 0,8.36 c .10,4.94 .66,9.45 .66,9.45 z\" fill=\"#1f1f1e\" ><\/path><path d=\"m 26.96,13.67 18.37,9.62 -18.37,9.55 -0.00,-19.17 z\" fill=\"#fff\"><\/path><path d=\"M 45.02,23.46 45.32,23.28 26.96,13.67 43.32,22.34 45.02,23.46 z\" fill=\"#ccc\"><\/path><\/svg><\/div> <\/div> <\/div><\/div><\/div>[vc_empty_space][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1751612447313{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612190657{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-7356\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7356 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">67<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7356 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>ejemplares de Lobo Gris Mexicano se han albergado desde inicios de la UMA<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7356 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">67<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7356 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>ejemplares de Lobo Gris Mexicano se han albergado desde inicios de la UMA<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612203280{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-7647\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7647 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">83<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7647 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas con espacios para reproducci\u00f3n, acoplamiento o preliberaci\u00f3n de distintas especies<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7647 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">83<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7647 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas con espacios para reproducci\u00f3n, acoplamiento o preliberaci\u00f3n de distintas especies<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612215134{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612224746{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-6355\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-6355 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">3.0<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-6355 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas con una guarida natural, dos charcas para refrescamiento y bebedero de las especies<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-6355 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">3.0<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-6355 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas con una guarida natural, dos charcas para refrescamiento y bebedero de las especies<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1751612422993{margin-top: 0px !important;border-top-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612301272{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612311436{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-5536\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-5536 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">26<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-5536 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>cachorros han nacido bajo los cuidados de la UMA, desde 2014<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-5536 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">26<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-5536 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>cachorros han nacido bajo los cuidados de la UMA, desde 2014<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612326916{margin-bottom: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-2959\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-2959 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">1.7<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-2959 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas para semicautiverio con dos madrigueras, cinco charcas de agua fresca y casas de manejo<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-2959 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">1.7<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-2959 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>hect\u00e1reas para semicautiverio con dos madrigueras, cinco charcas de agua fresca y casas de manejo<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1751612335683{padding-top: 0px !important;padding-right: 5px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 5px !important;}&#8221;]<div class=\"flip-box-wrap\" tabindex=\"0\" style=\"\"><div class=\"flip-box ifb-jq-height flipper horizontal_flip_left flip-ifb-jq-height\"  style=\"\" ><div class=\"ifb-flip-box\" id=\"flip-box-wrap-7875\"><div class=\"ifb-face ifb-front \" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \">\n\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7875 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">27<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7875 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>ejemplares de lobo han sido liberados a la vida silvestre, procedentes de la UMA BVC<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .front -->\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-face ifb-back\" style=\"color:#787F3D;color:#787F3D;background:#FFFFFF; border-width: 3px;border-style: solid; border-color:#787F3D; border-radius: 10px;\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ifb-flip-box-section \"><h1 class=\"ult-responsive flipbox_heading\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7875 .ult-responsive.flipbox_heading'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"desktop:70px;\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#787F3D; font-family:&#039;Fjalla One&#039;;font-weight:bold;\">27<\/h1><div class=\"ifb-flip-box-section-content ult-responsive\"  data-ultimate-target='#flip-box-wrap-7875 .ifb-flip-box-section-content.ult-responsive'  data-responsive-json-new='{\"font-size\":\"\",\"line-height\":\"\"}'  style=\"color:#333333;color:#787F3D;color:#787F3D;\"><p>ejemplares de lobo han sido liberados a la vida silvestre, procedentes de la UMA BVC<\/p><\/div><\/div><\/div><!-- END .back --><\/div> <!-- ifb-flip-box --><\/div> <!-- flip-box --><\/div><!-- End icon block -->[\/vc_column][\/vc_row][vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content_no_spaces&#8221; equal_height=&#8221;yes&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1759387870000{background-color: #F8F7F4 !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;7\/12&#8243;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-text-taller&#8221;]Premios obtenidos<br \/>\npor el Taller Ambulante[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-fecha-etiqueta&#8221;]Nov 2020[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-text-taller-body&#8221;]Premio a Mejor Documental Estudiantil Mexicano por el cortometraje \u201cCoraz\u00f3n de Hermanas\u201d (Nacozari, 2020) en el\u00a0<a href=\"https:\/\/www.filmoteca.unam.mx\/ganador\/premio-jose-rovirosa-2020\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>24\u00ba Premio Jos\u00e9 Rovirosa de la UNAM.<\/b><\/a>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_separator color=&#8221;black&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-fecha-etiqueta&#8221;]Oct 2021[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-text-taller-body&#8221;]Premio AMCO 2021, otorgado por la Asociaci\u00f3n Mexicana de Comunicadores a las pr\u00e1cticas de comunicaci\u00f3n corporativa en el pa\u00eds que destacan por su excelencia.[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_separator color=&#8221;black&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;4\/12&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;8\/12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-fecha-etiqueta&#8221;]Oct 2021[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;gm-text-taller-body&#8221;]Menci\u00f3n AMCO 2021 al cortometraje\u00a0<b>\u201c<a href=\"https:\/\/issuu.com\/clusterminerosonora\/docs\/revista_cms_ed25_1_\/s\/14459741\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Coraz\u00f3n de Hermanas<\/a>\u201d<\/b>\u00a0por ser una ejecuci\u00f3n audiovisual de calidad.[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][vc_column width=&#8221;5\/12&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1759387853262{background-image: url(https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/desarrollosustentable-gmexico-2024-02-19-14_04_01-4.webp?id=616) !important;background-position: center !important;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;}&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;60px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row equal_height=&#8221;yes&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243; el_class=&#8221;gm-image-caption-bg-container&#8221;][vc_single_image image=&#8221;492&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1757474812692{margin-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-image-caption&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_row_inner css=&#8221;.vc_custom_1755069519159{padding-top: 50px !important;padding-right: 50px !important;padding-bottom: 50px !important;padding-left: 50px !important;background-color: #ECF1F8 !important;}&#8221;][vc_column_inner][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<div>\n<h2 class=\"gm-text-body-nota-imagen\" style=\"text-transform: none;\">Uno de nuestros ejes prioritarios es\u00a0<strong>Desarrollo Comunitario<\/strong>\u00a0el cual busca generar bienestar y mejorar la calidad de vida de los habitantes de las comunidades donde operamos.<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"extra d-flex align-items-center justify-content-md-end pt-5 pt-md-0\" style=\"text-align: right; margin-top: 2rem;\"><a href=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/desarrollo-comunitario\/\" target=\"_self\">Conocer el modelo de gesti\u00f3n<\/a><img decoding=\"async\" class=\"flecha 1 alignright\" src=\"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/wp-content\/themes\/gmx\/assets\/arrow-right-red.svg\" \/><\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;120px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content_no_spaces&#8221; equal_height=&#8221;yes&#8221; bg_type=&#8221;bg_color&#8221; bg_color_value=&#8221;#F1EFEF&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1754995597100{padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-header-container&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1767776193583{padding-top: 15px !important;padding-right: 15px !important;padding-bottom: 15px !important;padding-left: 15px !important;background-color: #A49C8A !important;}&#8221; offset=&#8221;vc_col-xs-12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;] CONOCEGRANDES HISTORIAS [\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1754996644306{padding-top: 26px !important;padding-right: 10px !important;padding-bottom: 26px !important;padding-left: 10px !important;}&#8221; offset=&#8221;vc_col-xs-12&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221; el_class=&#8221;subtitle-gm-internal-pages&#8221;]Actualidad[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;48px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767776184073{margin-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;gm-title-nota&#8221;]Salvando las huellas del tiempo[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;.vc_custom_1767776173960{margin-bottom:&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[10,31,56],"class_list":["post-1257","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grandes-historias","tag-10","tag-grandes-historias","tag-taller-de-cine","category-3","description-off"],"featured_image_src":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/06\/LoboGris-600x400.png","featured_image_src_square":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/06\/LoboGris-600x600.png","author_info":{"display_name":"David Trejo","author_link":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/author\/david-trejokaleidosoft-com-mx\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1257\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/desarrollosustentable.gmexico.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}